Debaty sejmoweVIII Kadencja

Interpelacja w sprawie niewłaściwej interpretacji ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej

   Szanowny Panie Ministrze! W kwietniu 2005 r. wprowadzono ustawę o pomocy publicznej i restrukturyzacji zakładów opieki zdrowotnej.    Celem zasadniczym reguł prawnych ustawy było stworzenie maksymalnie dogodnych warunków, przede wszystkim dla szpitali, uregulowania ciążących na nich długów przy pomocy pożyczek. Warunkiem uzyskania prawa do pożyczki było przeprowadzenie restrukturyzacji zakładu, kontrolowanej przez organ założycielski oraz urząd wojewody.    Poza działalnością podstawową - świadczenia usług medycznych - dyrekcje szpitali wykonały, często bardzo wysoko ocenione, ˝programy restrukturyzacji˝ zatwierdzone przez organ restrukturyzacyjny, a po zakończeniu powyższej procedury szpitale uzyskiwały prawo do niezbędnej pomocy publicznej w formie pożyczki udzielanej na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 5 cytowanej we wstępie ustawy.    Zdawać by się mogło, że zapisane ustawą działania wyczerpują drogę dojścia do prawa uzyskania pożyczki, ale niestety w trakcie realizacji przedsięwzięcia Ministerstwo Zdrowia włączyło własną interpretację art. 4 i sformułowało zasadę brzmiącą następująco: ˝Jeśli zobowiązania znane na 31.12.2004 r. zostały spłacone w 2005 r., to nie ma podstawy do zaciągania pożyczki, ponieważ na dzień uzyskania środków z pożyczki zobowiązania te nie istnieją˝.    Szpitale zwróciły się do resortu zdrowia z wnioskiem o zmianę tej kuriozalnej interpretacji na taką, która uwzględnia realne uwarunkowania ˝w manewrowaniu˝ posiadanymi środkami finansowymi tak, aby uniknąć skutków zadłużenia poprzez zajęcia komornicze kont szpitali oraz majątku.    Jako pożądaną zaproponowano treść następującą: ˝zobowiązania cywilnoprawne znane według stanu na 31.12.2004 r. - powstały w okresie od 1.01.1999 r. do 31.12.2004 r. objęte decyzją organu restrukturyzacyjnego stanowią maksymalną wysokość do zaciągnięcia pożyczki przeznaczonej na ten cel. W przypadku częściowej spłaty zobowiązań cywilnoprawnych przez zakład maksymalną wysokość pożyczki ustala się według stanu zobowiązań cywilnoprawnych ujętych w spisie wierzycieli na dzień 30.04.2005 r. i zgodnego z zapisami ksiąg rachunkowych zakładu, a więc na dzień przed wejściem w życie przedmiotowej ustawy. Zakład będzie zobowiązany do udokumentowania spłaty tych zobowiązań cywilnoprawnych w momencie uruchomienia pożyczki przez BGK˝ (Bank Gospodarstwa Krajowego).    Szpitale, zgłaszając powyższy wniosek, były przeświadczone, iż Ministerstwo Zdrowia wykaże należną troskę, wynikającą z obowiązku resortu, działania dla dobra sprawnego funkcjonowania opieki zdrowotnej w kraju oraz dołoży właściwej staranności w usunięciu zapór przy rozwiązaniu problemów zadłużenia zakładów opieki zdrowotnej.    W odpowiedzi na inicjatywę szpitali stanowisko Ministerstwa Zdrowia brzmiało krótko i bezwzględnie: ˝dotyczy przeznaczenia pożyczki z budżetu państwa. Uprzejmie wyjaśniam, iż zgodnie z art. 35 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 78, poz. 648) pożyczka z budżetu państwa jest udzielana wyłącznie na zaspokojenie wymienionych w tym przepisie zobowiązań. Warunkiem uzyskania pożyczki jest zatem posiadanie przez zakład zobowiązań, na których spłatę może być ona przeznaczona (...). Jednocześnie należy zaznaczyć, iż maksymalna kwota pożyczki ustalona została w ustawie (art. 35 ust. 4 pkt 2), a nie w decyzji organu restrukturyzacyjnego. Nie jest zatem możliwe przyjęcie interpretacji: ˝zobowiązania cywilnoprawne znane według stanu na 31.12.2004 r. - powstały w okresie od 1.01.1999 r. do 31.12.2004 r. objęte decyzją organu restrukturyzacyjnego stanowią maksymalną wysokość do zaciągnięcia pożyczki przeznaczonej na ten cel. Podobnie stan zobowiązań na dzień 20 kwietnia 2005 r. nie może być podstawą do ustalenia maksymalnej wysokości pożyczki˝. (z poważaniem)    W ten sposób, dzięki zastosowaniu przez resort zdrowia ˝prawa powielaczowego˝, zamiast korzystnych zmian w systemie likwidacji zadłużenia zbudowano program fikcji w postaci znacznego, bo sięgającego często aż 60%, obniżenia wielkości pożyczki, niezbędnej do sfinansowania zatwierdzonego wcześniej programu restrukturyzacji.    Nadinterpretacja przepisów zastosowana przez resort zdrowia unicestwiła zasadność ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 78, poz. 648) z budżetu państwa.    Konsekwencją ograniczenia wysokości pożyczki były bardzo poważne zatory płatnicze szpitali, powstałe w 2005 r., zwiększające tym samym niedogodności funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej.    Zgłaszam zastrzeżenia odnośnie do cytowanego wyżej stanowiska Ministerstwa Zdrowia w przedmiocie trybu przyznawania pożyczek tylko na zobowiązania, które istniały na dzień wypłaty pożyczki. Interpretacja wprowadzona przez Ministerstwo Zdrowia zasadniczo zdeformowała cel ustawy, a podkreślam - celem ustawy była pomoc, a nie jej zaniechanie.    Wnoszę, aby Minister Zdrowia zainteresował się działaniami resortu, interweniując w sprawie niekorzystnej interpretacji ustawy tak przez urzędników Ministerstwa, jak i przez urzędników Banku Gospodarstwa Krajowego. Działania pana Ministra powinny zmierzać w kierunku korzystnego interpretowania myśli ustawodawcy, tj. poprawy sytuacji finansowej zakładów opieki zdrowotnej, a nie pogarszania i tak już dramatycznej sytuacji polskiej służby zdrowia.    Jednocześnie wnoszę do Pana Ministra Finansów o interpretację zobowiązań cywilnoprawnych powstałych w okresie od 1.01.1999 r. do 31.12.2004 r., mniemając, że wszelkie stany po tym okresie nie mogą być wliczone do okresu zobowiązań.    Czy rząd zmieni interpelację ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji ZOZ-ów?    Z poważaniem    Poseł Jolanta Hibner    Warszawa, dnia 18 lipca 2006 r.