Debaty sejmoweVIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie ruchu honorowego krwiodawstwa

   Odpowiadając na pismo pana posła Jerzego Budnika w sprawie ograniczenia przywilejów dla honorowych dawców krwi, uprzejmie informuję:    Ustawa z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU nr 104, poz. 450 z późn. zm.) zlikwidowała w systemie emerytalno-rentowym wszystkie dodatki z tytułu odznaczenia państwowego orderem lub tytułem honorowym. Likwidacja dodatków do emerytur i rent z tytułu odznaczenia nie dotyczy więc tylko honorowych dawców krwi, lecz ogółu odznaczonych.    Obecnie o wysokości emerytur i rent decyduje wysokość wynagrodzenia będącego podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne oraz długość okresu ubezpieczenia (staż pracy), a więc parametry, które wszędzie na świecie różnicują wysokość otrzymywanego świadczenia, a nie uprawnienia z tytułu praw honorowych, do których zalicza się między innymi przyznawany zasłużonym honorowym dawcom krwi tytuł honorowy ˝Zasłużony dla zdrowia narodu˝.    Osoby odznaczone powinny być uhonorowane w inny sposób, a nie poprzez ustalenie dla nich wypłat z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który to fundusz, oparty na składkach ogółu pracowników (ubezpieczonych) musi utrzymać ciężar wypłat wynikających z uprawnień osób ubezpieczonych (np. prawo do emerytury, renty itp.).    Równocześnie informuję, że zgodnie z ustawą Przepisy wprowadzające ustawę o orderach i odznaczeniach uchylające tytuły honorowe oraz zmieniające niektóre ustawy, wszystkie tytułu honorowe, a jest ich 15, zostają zniesione. Tytuły honorowe przestają istnieć w polskim systemie odznaczeń jako instytucja. Odpowiednia zmiana wprowadzona zostaje także do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.    Nowa ustawa o orderach i odznaczeniach z dnia 16 października 1992 r. (DzU nr 90, poz. 450) stworzyła możliwość nadawania zasłużonym honorowym dawcom krwi Złotych, Srebrnych i Brązowych Krzyży Zasługi oraz innych odznaczeń.    Zarząd Główny Polskiego Czerwonego Krzyża w porozumieniu z Ministerstwem Zdrowia i Opieki Społecznej określił zasady - wytyczne przyznawania odznaczeń zasłużonym krwiodawcom, działaczom PCK, aktywnym propagatorom i organizatorom honorowego krwiodawstwa, o czym zostały powiadomione zarządy wojewódzkie Polskiego Czerwonego Krzyża.    Zasłużonym honorowym dawcom krwi zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 27 września 1991 r. o zasadach odpłatności za leki i artykuły sanitarne (DzU nr 90 poz. 422) przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w artykuły sanitarne, a także leki określone w zarządzeniu ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 2 sierpnia 1996 r. w sprawie wykazu leków podstawowych i uzupełniających (DzU nr 98, poz. 455) oraz leki wymienione w zarządzeniu ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 8 sierpnia 1996 r. w sprawie określenia leków, które zasłużony, honorowy dawca krwi musi przyjmować w związku z oddaniem krwi dla celów leczniczo-zapobiegawczych (MP nr 54, poz. 494).    Ponadto informuję, że ustawa o publicznej służbie krwi (DzU nr 106, poz. 681) określiła w § 6-11 gwarancje ustawowe do uprawnień honorowych dawców krwi w zakresie: utraty zarobku, kosztów dojazdu, posiłku regeneracyjnego oraz do tytułów honorowych i wyróżnień odznakami honorowymi. Ponadto pracodawca jest zobowiązany zwolnić od pracy pracownika będącego krwiodawcą na czas oznaczony przez stację krwiodawstwa w celu oddania krwi stosownie do przepisów rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (DzU nr 60, poz. 281).    Zgodnie z pismem Ministerstwa Finansów - Departamentu Podatków Bezpośrednich i Opłat z dnia 19 paź- dziernika 1995 r. (znak PO 5/4-5085-01107/95) krew może być przedmiotem darowizny w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 1993 r. nr 90, poz. 416 z późn. zm.). Krew może być przedmiotem darowizny również w wypadku oddania jej honorowo i bezpłatnie. Kwotę darowizny podlegającą odliczeniu od dochodu stanowi równowartość oddanej krwi.    Pragnę poinformować, że w 1992 r. nastąpiło zahamowanie spadku ilości pobranej krwi i coroczny stopniowy jej wzrost. Na szczególną uwagę zasługuje sukcesywne zwiększanie poboru świeżo mrożonego osocza. I tak w 1997 r. pobrano 260 tys. litrów osocza w porównaniu z 75 tys. litrów w 1991 r.    Krwiodawstwo w Polsce opiera się głównie na honorowym oddawaniu krwi (97,5%).    Od 1989 r. liczba honorowych dawców krwi się zmniejsza. W 1997 r. było ich 458 354. Od wielu lat liczba donacji (zabiegów pobierania krwi i osocza) utrzymuje się jednak na poziomie ok. 1 mln. Oznacza to, że zwiększa się odsetek dawców oddających krew i osocze wielokrotnie w ciągu roku.    Od 1993 r. nastąpiły zasadnicze zmiany w sposobie finansowania honorowego krwiodawstwa, polegające na centralnym finansowaniu propagandy i promocji. W 1997 r. Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej przekazało na ten cel Polskiemu Czerwonemu Krzyżowi środki finansowe w wysokości 4,5 mln zł; w 1996 r. - w wysokości 4,3 mln zł; w 1995 r. - 4,1 mln zł. Na rok 1998 przewiduje się ok. 4,5 mln zł.    Sekretarz stanu    Michał Kornatowski    Warszawa, dnia 12 stycznia 1998 r.