Debaty sejmoweVIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie pogarszającej się sytuacji życiowej osób pobierających renty i świadczenia emerytalne

   W związku z przekazaną przy piśmie SJB-4401-4/1/99/ interpelacją posłów Grzegorza Gruszki i Witolda Deręgowskiego w sprawie sytuacji materialnej emerytów i rencistów, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów uprzejmie wyjaśniam, co następuje:    Problemu poziomu dochodów rodzin emerytów i rencistów nie można oceniać w oderwaniu od poziomu dochodów pozostałych grup ludności. Z badania budżetu gospodarstw domowych przeprowadzonego w 1997 r. wynika, że przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę w gospodarstwie domowym emerytów - rencistów (494,62 zł) był wyższy od analogicznego dochodu w gospodarstwie domowym pracowników (486,41 zł) czy w gospodarstwie domowym rolników (439,28 zł). W rezultacie przeciętny miesięczny dochód w gospodarstwie domowym emerytów i rencistów był wyższy o 20,83 zł od przeciętnego miesięcznego dochodu na 1 osobę w przeciętnym polskim gospodarstwie domowym (473,79 zł).    Z powyższych danych wynika, że poziom życia emerytów i rencistów średnio nie odbiega od przeciętnego poziomu życia ogółu społeczeństwa. Należy mieć świadomość, że dane przeciętne nie odzwierciedlają wszystkich indywidualnych przypadków. Wiele rodzin w naszym kraju jest zagrożonych ekonomicznie, ale nie dotyczy to wyłącznie rodzin emerytów i rencistów. Trwała poprawa sytuacji ekonomicznej poszczególnych grup społeczeństwa będzie zależała od dynamiki wzrostu gospodarczego.    Problem warunków życia emerytów i rencistów był i jest zawsze w centrum zainteresowania naszego resortu. Aktualnie z inicjatywy resortu Instytut Pracy i Spraw Socjalnych opracowuje raport o warunkach życia emerytów i rencistów. Wyniki wspomnianego raportu stanowić będą przesłanki dla ukierunkowania działań resortu w zakresie polityki dochodowej polskich rodzin, w tym także rodzin emerytów i rencistów.    Największe zagrożenie ekonomiczne utrzymuje się w rodzinach o najniższych dochodach. Przy ograniczonych środkach finansowych, pomoc dla tych rodzin powinna być adresowana selektywnie i indywidualnie, tzn. do rodzin faktycznie potrzebujących. Taką możliwość daje system pomocy społecznej we wszystkich formach - począwszy od dodatków mieszkaniowych, zasiłków stałych lub okresowych, a skończywszy na pomocy rzeczowej - zakupie środków higieny, żywności, ubrań i niezbędnych elementów wyposażenia gospodarstwa domowego. Korzystanie ze środków pomocy społecznej nie przynosi w żadnym stopniu ujmy osobom z niej korzystającym. Jest to stosowany na całym świecie sposób rozwiązywania problemów osób żyjących w niedostatku i najbardziej potrzebujących.    Wiadomo powszechnie, że wysokość płacy nie zależy od sytuacji materialnej rodziny pracownika. Wysokość emerytury lub renty uzależniona jest w zasadzie od wysokości zarobków oraz długości okresu ubezpieczenia (opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne).    Mówiąc ˝w zasadzie˝ daję wyraz temu, że system ubezpieczenia emerytalno-rentowego zawiera pewne elementy o charakterze socjalnym (jak chociażby część socjalna emerytury lub renty czy też gwarancja minimalnego świadczenia). Rozwiązania te preferują w wymiarze świadczeń osoby o niskich zarobkach czy też krótkich okresach pracy (należy pamiętać, że osoby pobierające renty z tytułu niezdolności do pracy w większości legitymują się relatywnie krótszymi okresami zatrudnienia niż emeryci).    Skala tej promocji musi być jednak ograniczona, aby nie popaść w konflikt z tymi, którzy opłacają wysokie składki na ubezpieczenie, a czerpią w formie świadczeń relatywnie znacznie mniej niż nisko zarabiający. Ogólny systemowy wzrost poziomu emerytur i rent może być jedynie konsekwencją odpowiedniego wzrostu wynagrodzeń.    Wyższe wynagrodzenia to wyższe wpływy ze składek na ubezpieczenie i tym samym wyższe emerytury i renty.    Sekretarz stanu    Ewa Lewicka    Warszawa, dnia 27 stycznia 1999 r.