Debaty sejmoweVIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie stanowiska Ministerstwa Finansów dotyczącego zasadności wprowadzenia rozporządzenia redukującego marże w systemie dystrybucji leków w Polsce

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją pana posła Zbigniewa Rynasiewicza w sprawie zasadności wprowadzenia rozporządzenia ministra finansów zmieniającego marże handlowe w systemie dystrybucji leków, uprzejmie informuję, co następuje:    Swoboda kształtowania cen leków refundowanych ze środków publicznych w Polsce, podobnie jak w innych krajach europejskich, jest ograniczona. Obowiązujące przepisy stanowią, iż w odniesieniu do refundowanych leków wytwarzanych w kraju obowiązują ceny urzędowe i marże urzędowe, w odniesieniu do refundowanych leków importowanych marże urzędowe. Niezależnie od prowadzonych przez administrację rządową prac mających na celu ujednolicenie zasad cenotwórstwa w zakresie leków refundowanych podjęto działania dotyczące zmiany wysokości marż handlowych w obrocie lekami refundowanymi.    Zmiany wysokości marż mają na celu zwiększenie dostępności leków refundowanych dla pacjentów (poprzez obniżki cen detalicznych), zmniejszenie wydatków kas chorych na refundację leków (ok. 120-140 mln zł w skali roku) i skierowanie zaoszczędzonych w ten sposób środków na finansowanie większej ilości usług medycznych.    Wprowadzenie proponowanych zmian wysokości marż w obrocie lekami jest uzasadnione zasadniczymi zmianami sytuacji gospodarczej kraju w stosunku do warunków, które istniały w chwili ustanowienia aktualnie obowiązujących marż. Wysokość obecnie obowiązującej marży hurtowej nie ulegała zmianie przez cały okres transformacji polskiej gospodarki, do 1993 r. inny był tylko sposób jej naliczania. Degresywne marże detaliczne wprowadzono w 1994 r., przy czym przedziały marżowe skorygowano w 1997 r. na korzyść obrotu aptecznego. Obowiązujące marże ustalone były przy bardzo wysokiej inflacji, bardzo drogim kredycie oraz dużych zatorach płatniczych w systemie refundacji za leki, co uzasadniało ich wysokość. Obecnie finansowe warunki działania podmiotów uległy istotnemu złagodzeniu, nastąpiła stabilizacja rynku, a kasy chorych na bieżąco regulują swoje zobowiązania wobec aptek i szpitali.    Informuję także, iż konsolidacja rynku hurtowego w Polsce następuje niezależnie od rozwiązań marżowych, co widać szczególnie wyraźnie w ostatnim okresie przy dotychczasowych przepisach marżowych, gdyż tylko duże hurtownie są w stanie konkurować na rynku kosztowo i jakością usług.    Również prezentowane przez środowisko aptekarskie skutki wprowadzenia stałego kwotowego przedziału marż detalicznych dla leków szczególnie drogich są zbyt pesymistyczne. Z danych posiadanych przez Ministerstwo Finansów w odniesieniu do refundowanych leków importowanych wynika, że stawki marż detalicznych nie ulegną zmianie w stosunku do około 85-90% obrotu wartościowego tymi lekami. W przypadku leków krajowych zmiany te objęłyby 0,6% obrotu wartościowego. Skutki zmian dla poszczególnych aptek mogą być jednak zróżnicowane, w zależności od cenowej struktury obrotu lekami refundowanymi. W najmniejszym stopniu zmiany te będą dotyczyły małych aptek, np. aptek wiejskich, w których podstawę obrotu stanowią relatywnie tanie leki krajowe, objęte najwyższymi stawkami marży detalicznej, nie ulegającymi zmianie.    Uwzględniając powyższe, minister finansów na podstawie delegacji wynikającej z ustawy o cenach, podpisał w dniu 31 marca 2000 r. rozporządzenie w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen w obrocie importowanymi lekami gotowymi, surowicami i szczepionkami oraz środkami antykoncepcyjnymi oraz analogiczne rozporządzenie dotyczące marż urzędowych obowiązujących w obrocie testami diagnostycznymi stosowanymi w leczeniu cukrzycy.    Biorąc pod uwagę przebieg dyskusji z przedstawicielami obrotu farmaceutycznego, zarówno podczas konferencji uzgadniającej, która odbyła się w Ministerstwie Finansów, jak i w czasie obrad sejmowej Komisji Zdrowia oraz senackiej Komisji Zdrowia, Kultury Fizycznej i Sportu, minister finansów zmienił pierwotną propozycję obniżenia urzędowej marży hurtowej z 10% na 11% oraz przesunął termin wejścia w życie ww. aktów prawnych na dzień 1 maja 2000 r. Pozwoli to na złagodzenie skutków wprowadzanych zmian marżowych.    Ponadto chciałbym poinformować pana, że w Ministerstwie Finansów trwają prace nad aktualizacją cen urzędowych leków produkcji krajowej, polegające na zastosowaniu tych samych wysokości marż handlowych, co w obrocie lekami importowanymi. Działania te spowodowane są koniecznością ujednolicenia wysokości marż handlowych stosowanych w całym obrocie lekami refundowanymi.    Dla pacjentów skutki obniżki marż handlowych na leki odczuwane będą szczególnie przy lekach drogich. Posłużę się tu konkretnym przykładem. Cena leku ratującego życie i zapobiegającego amputacji niedokrwionej kończyny (stosowanego w leczeniu obwodowo tętniczego niedokrwienia kończyn oraz przewlekłej choroby zarostowej) pn. prostavasin przed zmianą przepisów marżowych kształtowała się następująco:    cena zakupu 620,00 zł,    cena hurtowa 708,66 zł (14,3% marży hurtowej),    cena detaliczna 822,04 zł (16% marży detalicznej),    Cena tego preparatu po zmianie przepisów marżowych:    cena zakupu 620,00 zł,    cena hurtowa 688,20 zł (11% marży hurtowej),    cena detaliczna 704,20 zł (16% marży detalicznej).    Różnica w cenie detalicznej wynosi 117,84 zł, z czego przy 50% odpłatności skutki dla pacjenta wyniosą 58,92 zł za każde opakowanie leku. Skutki będą tym wyższe, iż wyższa cena leku.    Reasumując uważam, że działania mające na celu zwiększenie dostępności pacjentów do leków, poprzez obniżkę ich ceny, należy podejmować każdorazowo, gdy istnieją ku temu warunki ekonomiczne i prawne.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Jarosław Bauc    Warszawa, dnia 28 kwietnia 2000 r.