Debaty sejmoweVIII Kadencja

Interpelacja w sprawie zmiany ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

   Proszę uprzejmie o podjęcie przez rząd RP nowelizacji ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nowelizacja ustawy jest niezbędna w celu wyrównania szans emerytom i rencistom, którzy podejmą dodatkową działalność gospodarczą.    Art. 104 ww. ustawy określa kwotę możliwego zarobku dla rencistów i emerytów, którzy nie osiągnęli pełnego wieku emerytalnego (60-65 lat), nie powodującą zmniejszenia lub zawieszenia świadczeń. Ustawodawca posługuje się pojęciem ˝przychód˝, który w ustawie tej nie został zdefiniowany. Pod pojęciem ˝przychód˝ jako kategoria ekonomiczna rozumie się kwoty należne z tytułu wykonywanej działalności, bez uwzględnienia kosztów jego uzyskania. Takie rozumienie słowa ˝przychód˝ zgodne jest z przepisami ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. (Art. 9 ust. 2 tej ustawy definiuje dochód jako nadwyżkę przychodu nad kosztami jego uzyskania). Użycie niezdefiniowanego odrębnie w ustawie o emeryturach i rentach pojęcia ˝przychód˝ w odniesieniu do dozwolonej kwoty zarobków określonej w art. 104 tejże ustawy powoduje zagrożenie dla licznej grupy osób korzystających z rent i wcześniejszych emerytur i równocześnie prowadzących działalność gospodarczą. Polega ono na praktycznej utracie możliwości skorzystania z tego przepisu. Wynika to z faktu, że w tej sferze działalności uzyskanie przychodu niezbędnie wymaga ponoszenia nakładów (kosztów), nieraz bardzo wysokich.    Powoduje to również złamanie zasady równości podmiotów wobec prawa, ponieważ preferuje pracowników najemnych, którzy nie ponoszą kosztów zakupu towarów i materiałów do produkcji i usług ani też kosztów wyposażenia i utrzymania swoich stanowisk pracy.    Jednoznacznie świadczy o tym porównanie wyliczenia dochodu możliwego do osiągnięcia bez zmniejszania lub zawieszania świadczeń rentowych lub emerytalnych dla pracownika najemnego i osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą przy aktualnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia będącego podstawą wyliczenia limitu dodatkowych zarobków emerytów i rencistów = 1248,91 PLN.    I Kwota przychodu nie powodująca zmniejszenia świadczeń = 1248,91 PLN x 70% = 874,24 PLN    II Dochód pracownika najemnego (miesięczny)    a) przychód - 874,24 PLN    koszty uzyskania przychodu według ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - 74,06 PLN    dochód - 800,18 PLN    b) przychód - 874,24 PLN    podwyższone koszty uzyskania przychodu, gdy pracownik mieszka w innej miejscowości niż siedziba zakładu pracy - 92,57 PLN    dochód - 781,67 PLN    III Dochód osoby prowadzącej działalność gospodarczą:    Założenia:    - Analizę przeprowadzono w oparciu o strukturę kosztów występującą w firmach handlowych, produkcyjnych i świadczących usługi materialne - jako najliczniejszych. W innych firmach struktura ta jest nieco inna, ale zawsze koszty uzyskania przychodu są nieporównywalnie wyższe niż u osób świadczących pracę najemną.    - Do wyliczenia przyjęto marżę w wysokości 25% jako przeciętną, stosowaną do ustalania ceny sprzedaży towarów lub usług, chociaż w wielu branżach stosuje się marże znacznej niższe.    - Przez marżę rozumie się stosunek ceny sprzedaży do ceny zakupu towarów i materiałów, powinna ona pokryć pozostałe koszty działalności i dochód osoby prowadzącej działalność.    Aby osiągnąć 874,24 PLN przychodu trzeba ponieść następujące koszty:    874,24 : 125 x 100 = 699,39 = koszty bezpośrednie zakupu towarów lub materiałów.    874,24 - 699,39 = 174,85 = pozostałość przychodu.    Z tej kwoty trzeba ponieść pozostałe niezbędne koszty związane z utrzymaniem i wyposażeniem stanowiska pracy, jak:    - koszt energii elektrycznej    - koszty ogrzewania    - koszty zużycia wody    - koszty środków czystości    - koszty transportu i łączności i inne    Zakładam, że działalność jest prowadzona we własnym lokalu - więc nie występują koszty najmu, oraz osobiście, więc nie występują koszty płacowe i inne związane z zatrudnieniem pracowników.    Ponadto prowadzący działalność gospodarczą musi ponieść inne obowiązkowe wydatki wynikające z przepisów prawa, jak np. koszty bankowe (obowiązek posiadania rachunków bankowych przez wszystkie podmioty gospodarcze), koszty obligatoryjnych ubezpieczeń występujące w niektórych rodzajach działalności oraz składka na ubezpieczenie zdrowotne aktualnie w minimalnej wysokości 56,20 PLN, którą należy w ciągu roku opłacać co miesiąc, bez względu na to, czy wystąpi zaliczka na podatek dochodowy, z którego jest ona potrącalna.    Uzyskanie większego dochodu jest możliwe tylko drogą zwiększenia obrotów, czyli przychodu.    Jak wynika z powyższego wyliczenia, przy takim rozumieniu słowa ˝przychód˝ użytego w ustawie prowadzenie działalności gospodarczej bez utraty lub zmniejszenia świadczenia przez rencistę lub wcześniejszego emeryta przynosi stratę.    Utrzymanie takiego stanu będzie miało negatywne skutki społeczne, bowiem doprowadzi do likwidacji znacznej ilości drobnych firm, które opłacają podatki, a nierzadko zatrudniają pracowników. Osoby te utracą swoje miejsca pracy, zwiększając grono bezrobotnych i przechodząc na garnuszek skarbu państwa.    Obecnie już można zaobserwować przypadki formalnego likwidowania firm i prowadzenia dalej tej samej działalności na czarno, a przecież nie o to ustawodawcy chodziło.    Pogłębi się też poczucie niesprawiedliwości ze strony władzy wobec najsłabszych ekonomicznie obywateli.    Wobec tego wnioskuję o zmianę sformułowania art. 104 ustawy w taki sposób, aby określone w nim kwoty dopuszczalnego zarobku ˝wcześniejszych˝ emerytów i rencistów mogły być ustalane z uwzględnieniem ponoszonych w związku z tym zarobkiem kosztów.    Czy rząd zamierza znowelizować art. 104 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w stosunku do osób, które podejmą dodatkową działalność gospodarczą?    Poseł Stefan Macner    Warszawa, dnia 18 lutego 1999 r.